Gaz tüpü renk kodları ve güvenli kullanım: EN 1089-3 rehberi

Bir gaz tüpünün ne taşıdığını anlamanın en hızlı yolu omuz rengidir. Ancak renk kodu bir kolaylıktır, kesin kaynak değildir: tüpün üzerindeki etiket her zaman esas alınır. Bu yazıda EN 1089-3 renk kodlamasını, sık karşılaşılan gazların renklerini ve depolama kurallarını topluyoruz.

Renk kodu nasıl okunur?

• Omuz rengi anlam taşır: gazın kendisini veya tehlike sınıfını belirtir.
• Gövde rengi standart tarafından belirlenmez; üreticiye veya dolum firmasına göre değişebilir. Gövde rengine bakarak gaz tahmin etmeyin.
• Omuzdaki “N” harfi, tüpün yeni renk kodlamasına göre işaretlendiğini gösterir. Eski ve yeni kodlamanın bir arada bulunduğu geçiş dönemlerinde bu işaret önemlidir.
• Etiket esastır. Renk soluabilir, tüp yeniden boyanabilir; etiket ve tüp üzerindeki damgalar bağlayıcıdır.

Tehlike sınıfına göre omuz renkleri

Sık kullanılan gazların renkleri

Yaygın gazların çoğu için standart, tehlike renginin yerine geçen özel bir renk tanımlar:

Karışımlarda omuz rengi, karışımın baskın tehlikesine göre belirlenir. Örneğin argon–karbondioksit karışımları için doğru bilgi her zaman etikettedir; künyeleri gaz rehberimizden inceleyebilirsiniz.

Depolama kuralları

• Tüpler dik konumda ve devrilmeyecek biçimde zincir/kelepçe ile sabitlenmiş olmalıdır.
• Depo alanı havalandırılmış olmalı; bodrum, çukur ve kapalı hacimlerden kaçınılmalıdır. Havadan ağır gazlar (argon, karbondioksit) tabanda birikir.
• Isı kaynaklarından, doğrudan güneşten ve elektrik panolarından uzak tutulmalıdır.
• Oksitleyici gazlar (oksijen) ile yanıcı gazlar (asetilen, hidrojen) ayrı depolanır; ayrım mesafesi sağlanamıyorsa yangına dayanıklı bölme kullanılır.
• Dolu ve boş tüpler ayrı işaretlenir; ilk giren ilk çıkar düzeni uygulanır.
• Kullanılmadığında valf kapağı takılı olmalıdır. Tüpü kapağından kaldırmayın.

Taşıma ve kullanım

1. Tüpü yuvarlayarak veya sürükleyerek taşımayın; uygun araba kullanın.
2. Taşımadan önce regülatörü sökün ve valf kapağını takın.
3. Regülatörü takmadan önce valf ağzındaki tozu, kısa bir üfleme ile temizleyin; yüzünüzü ağızdan uzak tutun.
4. Bağlantı sızdırmazlığını köpük çözeltiyle kontrol edin; alevle kontrol etmeyin.
5. Tüpü tamamen boşaltmayın; içeride pozitif basınç bırakmak geri emilmeyi ve kirlenmeyi önler.
6. Kullanım bitince valfi kapatın ve hattı boşaltın.

Oksijen için özel dikkat

Boş tüp de boş değildir

“Boş” denen tüpte her zaman kalıntı gaz ve basınç bulunur. Boş tüpler de dolu tüplerle aynı kurallarla taşınır ve depolanır. Ekipman, hortum ve regülatör seçimi için gaz ekipmanları ailemize bakabilir, kullanımınıza uygun donanım için bize danışabilirsiniz.